Sứ xuyên bushing máy biến áp

Sứ xuyên bushing máy biến áp

Sứ xuyên máy biến áp là linh kiện cách điện chuyên dụng, cho phép một hoặc nhiều dây dẫn mang dòng điện đi xuyên qua vỏ thùng máy biến áp (vỏ kim loại đã được nối đất) mà không xảy ra hiện tượng phóng điện ra vỏ.

Vật liệu chế tạo sứ xuyên truyền thống là gốm sứ cách điện cao cấp (Porcelain) tráng men, hoặc các vật liệu composite, nhựa epoxy hiện đại. Bề mặt sứ luôn được thiết kế dạng các cánh sứ (múi sứ) xếp tầng để kéo dài khoảng cách dòng rò (creepage distance) và ngăn dòng điện phóng theo bề mặt khi trời mưa ẩm.

Phân biệt Sứ cao áp (Sứ cao) và Sứ hạ áp (Sứ hạ) máy biến áp

Trên một máy biến áp thông thường, bạn sẽ dễ dàng nhìn thấy hai nhóm sứ có kích thước và hình dáng hoàn toàn khác biệt bằng mắt thường.

1. SỨ CAO.

• • Vị trí lắp đặt: Nằm ở phía đầu vào (hoặc đầu ra phụ thuộc vào máy tăng/hạ áp) kết nối với lưới điện cao thế hoặc trung thế (ví dụ: 22kV, 35kV, 110kV…).
  • Đặc điểm ngoại hình: Kích thước rất lớn, thân dài và có nhiều cánh sứ xếp tầng. Do phải chịu điện áp cực cao, khoảng cách cách điện từ dây dẫn đến vỏ máy phải đủ lớn để không bị đánh thủng không khí.
  • Đặc tính dòng điện: Chịu điện áp cao nhưng dòng điện (Amper) chạy qua thường nhỏ. Vì vậy, lõi dẫn điện bên trong sứ cao áp thường có tiết diện nhỏ hơn sứ hạ áp.
  • Ký hiệu thường gặp: Phía cao áp thường được ký hiệu là các chữ cái in hoa như A, B, C.

2. SỨ HẠ

• • Vị trí lắp đặt: Nằm ở phía đầu ra kết nối với phụ tải hoặc lưới điện hạ thế (ví dụ: 0.4kV / 400V phục vụ sinh hoạt, sản xuất).
  • Đặc điểm ngoại hình: Kích thước nhỏ, thân ngắn và ít cánh sứ hơn rất nhiều so với sứ cao áp. Lý do là vì điện áp ở đây thấp, nguy cơ phóng điện ra vỏ máy ít hơn.
  • Đặc tính dòng điện: Chịu điện áp thấp nhưng dòng điện (Amper) chạy qua lại cực kỳ lớn. Do đó, lõi dẫn hoặc đầu cốt của sứ hạ áp thường được thiết kế rất to, dạng thanh cái đồng (busbar) bản dày để chịu được dòng tải nặng mà không bị quá nhiệt.
  • Ký hiệu thường gặp: Phía hạ áp thường được ký hiệu là các chữ cái thường hoặc số như a, b, c, o (hoặc x, y, z, n cho đầu trung tính).

Các sự cố thường gặp với Sứ xuyên và cách phòng ngừa

• • Nứt, mẻ sứ: Do lực cơ học khi đấu nối dây quá chặt, hoặc do hiện tượng quá nhiệt làm giãn nở không đều. Sứ bị nứt sẽ mất khả năng cách điện và gây phóng điện.
  • Phóng điện bề mặt (Flashover): Khi bụi bẩn, muối biển hoặc hóa chất bám vào các cánh sứ kết hợp với trời mưa ẩm, tạo thành màng dẫn điện trên bề mặt sứ, gây phóng điện từ đầu cực xuống vỏ máy.
  • Rò rỉ dầu tại chân sứ: Gioăng cao su tại vị trí bắt chân sứ vào vỏ máy bị lão hóa theo thời gian gây thấm, rò rỉ dầu cách điện ra ngoài.